26.03.2018 uczestniczyliśmy w kolejnym spotkaniu Opolskiej Kafejki Prawnej poświęconej 'formule Radbrucha'

"Czy najwyższe prawo może stać się największym bezprawiem ? Geneza, istota i znaczenie „formuły Radbrucha” oraz jej praktyczne zastosowanie."

Gorąco Państwa zachęcamy do wysłuchania dyskusji toczącej się w ramach Opolskiej Kafejki Prawnej. Zagadnienie przedstawił opolski radca prawny Andrzej Toll.

Gustaw Radbruch (1879-1949), niemiecki filozof, profesor prawa i polityk (minister sprawiedliwości w kilku rządach Republiki Weimarskiej).

 

Radbruch był początkowo pozytywistą prawniczym. Po okresie obowiązywania prawa nazistowskiego w Niemczech, w czasie rządów Hitlera, Radbruch uznał jednak, że istnienie minimum prawa natury jest konieczne. Za koszmar rządów hitlerowskich Radbruch obwiniał zresztą także niemieckich prawników, w większości zorientowanych na pozytywizm prawniczy („Pozytywizm utożsamiający ustawę z prawem jest współwinny udziału niemieckiej nauki prawa w tworzeniu stanu prawnego lat narodowego socjalizmu.”). W audycji radiowej (1945r.) Radbruch powiedział, między innymi: „A więc istnieją zasady prawne, które są silniejsze od wszystkich przepisów prawnych. Ustawa, która przeczy tym zasadom pozbawiona jest mocy obowiązującej. Zasady te określa się mianem prawa naturalnego, bądź rozumowego”.

Radbruch jest także autorem pięknych słów o demokracji i państwie prawa: „Demokracja jest z pewnością czymś w rodzaju szlachetnego wina, ale państwo prawa musi być chlebem powszednim, dostępnym dla każdego, dostępnym dla każdego jak woda i powietrze. W demokracji zaś najlepsze jest właśnie to, że tylko ona potrafi zagwarantować państwo prawa.”